Kinaul mu ne ba ing kekang inda?
Keting aldong  maka-agpang para kaya
Pamigaganaka king kayang pamaglingap
Ampo king kayang lugud alang kupas

Patse abak paligpit ne ing kekang pagkeran
Sukat ka bang maminto o magmamaklakan?
Patse lelele na na ing pipanganan
Migkusa ka bang sinabing “Ima, aku na kanyan”

Pablasang kekata sigurong akaragulan
Ila ing inda, yan ing karelang takda
Dapot malalating bage asaup ta karela
E ta mu balu, asno king kasaya

Sigurado ku e no man manintun o mangwenta
Pauli na ning karelang lugud kekata
Pero mananu na mo itang paramdam ta karela?
Ibalik ta mu ing lugud a dinake na.

Kinaul mu ne ba ing kekang Inda?

———————————————-

Roy
May 9, 2010
7:13 AM
Angeles City
Philippines

Pagkapilitan kung makasulat kawatasan Kapampangan bista man e makanita kalalam ing kanakung kebaluan king kekatamung Amanung Sisuan. Nga ku na pin sinabi ketang tatauli kung kawatasan a “Bingut ku pa mu naman,” e ku pa matalustus ampong dakal ku pa kanan a nasi.

Dapot, king kasimplian da ring kanakung obra, mikaswelo ku pung abalu a miyabe la kening kamalig na inaus dang Kawatasan Kapampangan a gewa na pu ning kekatamung kapatad a i Papa Osmubal.

Ini pung bilungan a ini, maglaman yang asna karakal a kawatasan manibat pa kang Diosdado Macapagal angga na kareng watas na ning kekatamung panaun… at nga ku na pin, miyabe ya naman ing “magsasa” a kalupa ku.

Deti pung kawatasan a atyu keting bilungan a iti, pipagalan na la pung kinalap ampong penyaliksik Papa Osmubal para mika-metung a imbakan a nung nukarin akit da la ngan deng miya-aliwang obra da reng Kapampangan a watas — matua ampong anak, bang e la masayang ampong sukat na lang lumbog nung alang magmasabal manyikap kareti.

Tutu ku pung maswelo anyang abalo kung inabe na lang Papa Osmubal deng kanakung obra. Pakiramdam ku tuloy, metung na ku naman watas anyang mi-abe ya ing lagyu ku kareng watas a atyu keti.

Ampong sigurado ku, maragul ya naman saup iti kareng anak a magaral uling abalu ku na makayabe ne ing Kapampangan king karelang panigaralan anya potang kayi, kabud na la manintun kawatasan Kapampangan.

Ngeni, agkatan da kayu ngan pu, matua’t anak kening bilungan a gewa nang Papa Osmubal a nung nukarin makatipun la ngan deng kawatasan a Kapampangan.

Ampo nung atin kayu pang balung kawatasan at e yu la ikit karin, sabyan yu la pu kaya at malugud na la pung iyabe. Uling iya pu ing kayang parasan, ing akalap no ngan deng egana-ganan kawatasan ketang kayang kamalig.

Dakal pung salamat Kang Papa Osmubal keting gewa mu ini. Maragul yang bage para keng pamaglabung na pang lalu ning literaturang Kapampangan.

Luid ka Papa Osmubal!

Luid ya ing Amanung Sisuan!

]]> http://kapampanganblog.com/2010/04/25/kawatasan-kapampangan/feed/ 0 http://kapampanganblog.com/2010/04/01/bingut-ku-pa-mu-naman/ http://kapampanganblog.com/2010/04/01/bingut-ku-pa-mu-naman/#comments Thu, 01 Apr 2010 10:41:21 +0000 Roy http://kapampanganblog.com/?p=176

Bingut ku pa mu naman
Kanaku ya yang aminan
Patse ing pisasabyan
Ing amanung Kapampangan

Nga ku na pin mengamanu
ketang metung kung kawatasan
“Kalambat ku palang mulala!“
Pero ngeni, mimulat na ku king masala

Dapot antimong magumpisang tatakbang
Mengari kung bingut, ume ku pang gagapang
Nga ra pin, dakal ku pa kanan a abyas
Bayu ke ayaus ing sarili kung metung a watas

Ing tutu, e ku pa taganang matalutus
Ing kanakung beluan, dakal pang kakulangan
Anya pin karagul ku pasalamat kang Kang Ernie Turla
Kaniting binye na kanakung Diksyonaryung Kapampangan

Ngeni, magsilbi ya iti kanakung metung a armas
Kambe na ning kanakung bilungan Kapampangan
Sisikan ku lub tataleten ke ing dalan
Bang lumabung pang lalu ing kanakung beluan

————————————————————–

Roy
April 1, 2010
5:50 PM
Angeles City
Philippines

Pilan nang aldo, mag-umpisa na rin ing kampanya kareng kakandidatong opisyales ning balen. Sigurado mu, masigla masaya na naman kanta.

E ta na alako, ala namang kaso kanaku nung masigla masaya, makanyan talaga mangampanya la e.

Pero makanita man, atin ku po sanang pakisabing mayap kareng kekatamung kandidato… nung malyari mu po sana… ne?

Ing pakisabi ku po, simple ya mu po.

Nung malyari mu po sana, e ta sana basta-basta mamakat sticker o nanu pa mang papel kareng bakod ampong gate da reng miki-bale… lalung-lalo na nung alang paintulot… ampong lalung-lalo na nung aliwa naman pala ikayo ing buri dang suportan.

E yu po siguro balu, dakal ing mibibili king alanganin pauli na ning kabud na mu atin makapakat a litrato na ning metung a kandidato king gate na ning metung a memalen. Intindiyan ta mu po sana ita.

Ampong e na kalupa ning sigla, a nung nukarin kalabas yu, ala nang masigla. Deni pung pakapakat a reni, neng angga nang tutuki pang eleksyon atyu la pa. Ni e yu la man aganakang palinis.

Balu ku, atin pung makatulid o makatalagang lugar a nung nukarin pwedeng mamakat stickers ampong posters. Karen pung residential, palage ku po, atyu na kareng mikibale ita.

Pakisabi mu pong mayap, uling balu ku aliwa naman ikayo ing mamakat karen, turuanan ta la po sana reng tao tamu a manyad permiso kareng mikibale bayu la mamakat kareng gate da ampong pader.

Pakisabi mu pong mayap.

Dakal pung salamat!

Metung ka ba kareng Holy Angel alumni?

Mekapag-attend na ka kareng homecoming a magaganap balang Disyembre na ning banwa?

Nung alumni na ka ning Holy Angel, ke makapag-attend na kang homecoming o ali pa, buri ku mung pabalu ing blog a nung nukarin makapamasa kang balita tungkol king preparasyon para king homecoming king banwang ini.

Wapin pu yan ing HAU Grand Alumni Homecoming a kanakung gewa bilang miyembro na ning Primemovers Batch 85 a maging host na ning homecoming ngeni.

Deng kasalukuyan makapaskel – Bakit importante in homecoming? Makananu kung makasaup? Ampo deng tutuking batch meeting.

Mapalyari pung asabi yu na para ya mu king batch mi blog a ini, ali ya po. Para ya po kareng buong alumni na ning Holy Angel University ing blog.

Uling ikami po ing host ngeni, makanyan madalas yang mababanggit ing batch, pero deng impormasyon, para ya kareng egana-ganang graduate na ning Holy Angel.

Kalupa na pu ning sinabi ku, makabasa kayong updates tungkol king homecoming, miya-yaliwang articles tungkol king homecoming, ampong samu’t-saring kwento tungkol king kekatamung alma mater.

Agkatan da kayo pung mamasyal ketang blog tamung ita – ing blog para kareng alumni ning Holy Angel. Mas masanting nung makapagsubscribe kayo para tambing kayong ma-update patse atin bayung misulat karin.

Mikit-ikit tamu po king alumni blog… at para mas masaya, mikit-ikit tamu king homecoming king daratang a Disyembre.

Dakal pung salamat!

Balloon Fiesta, yan ing aus mi ding anak ku keng Hot Air Balloon Festival. Patse atyu ne ing Enero pirming antabayan mi ya ing kaganapan a ini. At ngeni ping banwang ini, maganap ya iti king bulan ning Pebrero.

Matula kami ding anak ku patye akakit mi lang balamu gagato la mu king babo kayabe da reng ulap. Asno kasanting lalawen lalu na miyayaliwa la hugis ampong kule.

Aganaka ku pa anyang makatuknan kami pa Bagongbayan king Cutcut, migigising kami uling lalabas la mismo keng tulid mi. Asne kasigla itang karelang makinaryang magpalual api para mihanginan ya itang maragul a lobo. Asno mu kababa, anya pin na ke kasayang mipapamilya adyang pang meistorbo kami tudtud.

Ngeni, babalakan kung minta king Clark king a-onse ning Pebrero hanggang katorse nung kapilan ya maganap ing ka-labinlimang Hot Air Balloon Festival.

Kanyaman sigurong sasake kareng lobong areta, oneng tabalu mu nung e ku mitakutan. Pota malilyu ku mu.

Ninu pung munta? Mi’kit-ikit tamu karin.

Kabang ala ku pang balung isulat kening kanakung Kapampangan Blog, pabusten yu pung ituloy ke pa ing pamag-lipat ku karetang aliwa pang makapaskil ketang luma kung blog a Kapampangan.

Aku na pin ketang minuna, ditak-ditak ilipat ku la detang aliwa nang laman nita uling ali ku ne i-update ita pauli ning ini na mu ing kanakung imentenang blog king Amanung Sisuan.

Ini pung sinulat kung ini, tungkul ya kareng obserbasyon ku kareng ali-aliwang ugali da pu ring pasaherong Filipino. Nung sakali man pu, atin mituran, panupaya pu, obserbasyon ampong sarili mu pung opinyon ini.

Ding miyayaliwa dang dapat ding pasaherong Filipino:

Deng mahilig keng harap
Kerakalan deng lalake reni, oneng atin mu naman babaying makanini. Ala naman marok kanini, uling mas komportable ampong e ka mangadamusak a bitis kareng sasake ampong kukuldas. Asabi ku naman, metung ku naman karetang mahilig lulukluk king harap.

Apansinan ku mu neng minsan, patse makasake ku harap. Ating makisiping, adyang ala ya man laman king gulut! Ing amanuan ku itang ala talagang pasahero ne, ali ku sasabyan maliwalas. Makisiping la pa rin keng harap, adyang makanita man. Deta retang talagang masyadong mahilig keng harap.

Deng kapit-tuko king gulut
Kabaligtaran da reng mahilig keng harap, deni retang ketang sulok keng gulut. Nung apansin mu patse sake na ka, panyiksik de ing buldit da ketang suluk, balamu mo wari kukunan me itang lugar na.

Ala mu naman marok kanini. Pakisabi ku mu sanang mayap kareng taong a reni, potang ating sasake, pakilisya da la reng bitis ampong tud da. Ampong paki-abutan da na la rin sana deng gamit dang mabayat reng sasake, lalu na reng matwa.

“Malapit ku mu po”
Neng kayi medyu malulukami ku kareni, nung makalukluk ka ketang gulut, padusugan da ka ba lang milukluk. Kapate do reng kapit-tuku reni uling buri da pin ilang atyu keng dulu.

Nung matwa o masakit ya, apanupaya me pa. Pero nung masikan ne man, maybug meng gulisakan “malapit ka pala, o’t e na ka maglakad?!” Neng kayi kasi, adyang maliwalas keng kilub, palakwan da ka e. Mamili lang bangko da!

Deng manenayang ipus
Deni ring sablang kasaman ku! Kalupa da la naman deng kakadwa reni, kapit-tuko la naman keng gulut. Akit mu la reni potang sake ka king dyip, atyu la ketang dulo ning dyip. Ala yang aliwang sake ing dyip nune ‘ya kabud, asne kasandal ketang suluk, ne kakampante.

Kasake mu, neng kayi e pa man tatagkil ing buldit mu keng bangko, damdaman me “ayni pung bayad ko! pwede pung paki-abot?” Maybug kang misdan! Ala naman marok keng maki-abot, oneng maybug kung kutang karela, “buring mung sabyan, nung e ku sinake e ka mamayad?!”

Ali la siguro, ala lang ipus e. Anya pin panenayan de pang sake ing ipus da.

Deng mag-maklak-maklakan
“bayad po! pwede pong paki-abot?” “paki-abot na po ing bayad,” “ayni pu ing bayad ko” kulang na mo gulisak na ka, e na ka pa rin pansinan. Halos iharap mu na king lupa na ing bayad mu, ala pa ring kwenta!

E ko pa mekatupang makanini? Maswelo kayo! Menakit na ku, e mu minsan. Apansin ku, sasaryan da! E la talagang bisang manabot bayad! E la bisang maging ipus. Asno kanyanman sagapan ne! Atin ku kakilalang mismong makanyan.

Bala ku, maliban kareng mebanggit, atin pang aliwa. Aku pin anyang muna keng isulat ini, atin ya pang kakadwang dake. Sana ayari ku ne kanyan, ba keng atuki keni.

Deni pu ilang kanakung obserbasyon. Pasibayu pu, kanaku mu pu. Nung atin menasakit, e pu sasaryan.

Dakal pung salamat.

Masaplalang bayung banua! Masayang 2010 kekatamu ngan!

Panupaya po. Medyo malambat-lambat na naman bayu ku mekasulat kening kanakung Kapampangan blog. Ing tutu na pu nyan, kakadwa ketang ala ku talagang aisip isulat na masanting, medyo masyado ku pung marakal asikasuan kening mengalabasan a aldo.

Nung abasa yu ketang metung kung milabas a sinulat keni, mekapagobra na ku pu meg-umpisang Nobyembre ning milabasan banua. Anya pu talagang mebawas ing oras kung maka-online.

Neng bengi na mu pu, kaybat megobra, kanaku na ku mu milukluk harap ning computer ku para sumulat. Kadalasan, uling mapagal ku, e na ku makasulat man. Neng kayi, kabud na ku makatunganga keng monitor ning computer ku.

Makanyan pa man, pipilitan ku pa rin. Uling iya mu pu naman talaga ing kanakung peka-”outlet” ing pamanyulat. Keni ku mu apapasyag ing kanakung panamdaman. Balu yu naman pu siguro, aku nang dili. Deng anak na mu ilang kayabe ku.

Kapamu, pota nukarin ku pa miras. Ita mu pu ing kanakung buring sabyan, manyad dispensa, ampong mangako na potang makapag-adjust na ku king kanakung schedule, atuloy ku na pu ing regular a pamanyulat kareng blog ku, at kayabe ne pin pu ining kanakung Kapampangan blog.

Dakal pung salamat king oras.

Pasibayu pu, Masaplalang bayung banua kekatamu ngan!

E ku lubus aisip, ampong e ku aintindian!

Makananu nang ayagyuan ning kekatamung presidente – o pakibalak mu man, na magin yang kongresista kaybat nang miras king pekamatas a luklukan ning kekatamung bansa?!

E ku balu nung penamdaman yu, pero aku balamu metampaling ku! Bilang metung a Pilipino… bilang metung a Kapampangan.

Ala ya man kanung lebagan a batas. Sabi da ring mayap tamung mambabatas, legal ya kanu ing gewa ning kekatamung presidente. Ing babawal na mu ning kekatamung batas, ing tagal ya pasibayung presidente ing metung a makalukluk.

PERO! e na babawal na ing presidente tagal ya pang aliwang posisyon, adyang pang mababa ya pa.

E da ka ‘ta minurit kanita?!

Lunto kaniti, kasalanan da pa retang minunang memalangkas king kekatamung konstitusyon. Pekibalak da na ing metung a presidente, pota talnan neng malambat ing posisyon, kalupa ning milyari kang Marcos kanita. Mu pin, e da pekibalak na ing presidente tagal ya pang aliwang posisyon.

Siguro, e da isip-isipan kanita na ating matinung presidente a mamalak tagal pang mas mababang posisyon kaybat nang milukluk king pekamatas a bangko.

Ulitan ke ne - “Alang matinung presidente ing magnasa pang mas mababang posisyon kaybat nang milukluk king pekamatas!”

Balamu ustu no man, ne?

Dakal a sasabi, metung ya kanung paralan ini ba yang maka-”kalawat” king upaya… king miyayaliwa nang kasasangkanan.

Atin nang, ba yang mikaproteksyon kareng asunto ampong kaso a ibalandra da kaya kareng mengapalyari king administrasyon na, potang ali ne presidente.

Atin namang sasabing, balamu “stepping stone” ya ini papunta king gobyernong “parliamentary” a nung nukarin ing kekatamung kasalukuyang presidente, mitutuk ya bilang prime minister kanita.

Makatakut!

Anya pung umpisan keng isulat ini, ing original na pung titulo, “Apagmaragul mu bang Kapampangan ka?”

Kasi pin po, keng gewa nang Gloria balamu maragul yang kamarinayan kekatamu. O’neng medyu melunus ku king sarili ku, anya pelitan ke.

Ngeni pu, ing buong Pilipinas… i-abe mu ne ing buong yatu, makabande ampong makalawe kareng Kapampangan… kekatamung Kapampangan, pabusten tamu ing buri dang malyari? O kimut tamu’t tuldukan na ing pamamuklat ning makatakot a istorya ning kekatamung bansa.

Sana mu, kaybat ning eleksyon… makapagmaragul tamu pang Kapampangan.

Masaya ku ngeni uling nandin gatpanapun, mekatanggap kung aus king kanakung cellphone. Ibat ya ketang inaplayan ku anyang milabasan a domingo king Clark. Sinabi na kanaku a metanggap ku, at nung malyari kung mag-report bukas gatpanapun.

E ku mipabulad, nu’ne pepasalamat na ku mu.

King kelambatan na ning panaun, e ku isip-isipan a makapagobra ku pa. Ing tutu na nyan, medyo mitabangan na ku lub mamag-apply kareng kumpanya. Tambing dang akakit ing idad ku, at istung ikit da ita, pihadong e ku matanggap.

Metung pang sangkan, manibat anyang “minuli ya ligaya banua” ing kanakung asawa, milako na ku gana. Migkasya na ku king pabarya-baryang panakitan ku aldo-aldo king pamag-blog ku… ala na kung boss, mag-enjoy ku pa.

O’neng e na man kasi malyari ita. E ku pwedeng isipan mu kabud ing sarili ku. Atin kung atlung anak a kailangan kung pakanan, piblasan ampong papagaralan. E ku agawa ita nung ala kung masalese obra.

Anya pin dapat magpursigi para naman adinan ku lang masanting a kinabukasan, ara pin. E na ku man pwedeng kabud mu mamasa kareng saup ampong lunus da reng aliwa… nanu nang isipan da reng anak ku.

Ngeni atin na kung obra, malyari da na kung pagmaragul ding anak ku, maliban king adinan ku lang masanting a biye.

Pauli na niti, masaya ku para kareng anak ku.

Keng sumangid na nita, medyo malungkut ku rin.

Bisa ku’t ali, adyang makananu, mi-apektuan ya ing kanakung pamag-blog. Nung apansin yu la deng bilang da reng blog kung atyu king sidebar ku, malyaring awsan yu kung adik king pamag-blog.

E ku naman lilingad ita. Aku na pin, manibat anyang mebalu ku, ‘ya na mu ini ing erapan ku. Aldo’t bengi, susulat ampong susulat ampong susulat.

Maswelo ku istung apapasyag ku ing kanakung kapanamdaman – ke Kapampangan man, o Tagalog man, o English. Basta atin ku mu sanang asusulat.

Ngeni, mabawas ita nung ali man mituknan.

Malungkut ku, pero ala kung akarapat… kailangan… anya pin isipan ku na mu… masaya ku, uling atin na kung tutung obra.